Czy starożytne ideały mogą być cenne dla człowieka współczesnego?

Starożytność to okres trwający do V w. p.n.e. Grecy, którzy w tym czasie wysoko rozwinęli swoja kulturę, stworzyli ideał człowieka, godny do naśladowania. Głównymi cechami starożytnego bohatera, były piękno fizyczne, siła, męstwo, ogłada, dobre wychowanie i wykształcenie.

Myślę, że antyczne ideały mają wielką wartość dla człowieka współczesnego. Dziś ludzie czytając dzieje starożytności, mity, poszukują pewnych wzorów do naśladowania, postaw życiowych, które by mogli przyjąć.

Bardzo dobrze znana jest nam Postawa Prometejska. Prometeusz, buntownik, który ulepił z gliny pierwszego człowieka i tchnął w niego życie, a następnie pomagał mu przejść przez trudną ścieżkę życia dając mu pożywienie, ogień. Bóg ten za swoje czyny, został skazany na wieczne cierpienie – przykuty do skały Kaukazu, przeżywał męczarnie, gdy co dzień sęp wydziobywał jego wątrobę, a ta w nocą regenerowała się. W teraźniejszym świecie również znajdziemy altruistów, potrafiących poświęcić się dla dobra ogółu. Wiele takich postaw życiowych, zaprezentowano podczas drugiej Wojny Światowej, możemy o nich przeczytać w powieści A. Kamińskiego „Kamienie na szaniec”. Bohaterowie książki Alek, Rudy, Zośka odznaczali się ogromnym patriotyzmem, oraz odwagą. Mimo swojego młodego wieku potrafili poświęcić swoje życie w walce o Ojczyznę. Ten sam motyw J.R.R. Tolkien wykorzystał w swojej wspaniałej trylogii „Władca Pierścieni”. Frodo, młody hobbit staje się powiernikiem pierścienia i wyrusza na wyprawę ku Górze Przeznaczenia, która leży w spowitej przez cienie krainie Mordor, gdzie musi zniszczyć ten magiczny przedmiot.. Droga niziołka jest bardzo trudna i niebezpieczna, ale mimo to Frodo nie rezygnuje, postanawia się poświęcić, by spróbować uratować świat.

Kolejnym ideałem godnym naśladowania może być Odyseusz. Mąż ten silny, odważny, a zarazem mądry był władcą Itaki. Wyruszył na Wojnę Trojańską, a jego podróż do domu rodzinnego trwała wiele lat. W swych przygodach okazywał dużo sprytu i rozważnego działania. Dzięki tym cechą udało mu się pokonać Cyklopa, przepłynąć niewzruszenie obok wyspy śpiewających Syren, ominąć czyhające na życie jego i załogi potwory - Scyllę i Charybdę. W późniejszych czasach wielu artystów odwoływało się do Homeryckiej Odysei między innymi Stanisław Wyspiański w „Powrocie Odysa”, jak i Leopold Staff w utworze „Odys”. Żona Odyseusza, Penelopa symbolizuje wierną kobietę. Czekała ona na powrót męża, nie przyjęła propozycji małżeństwa od żadnego z zalotników, a całą swoja miłość przelała na syna, Telemacha. W naszych czasach również spotykamy wiele takich przykładnych matek i żon. Tak i w literaturze współczesnej została przedstawiona taka postawa. W książce pod tytułem „Alchemik” P. Coelho poznajemy Fatime, kobietę pustyni. Dziewczyna zakochuje się w głównym bohaterze opowieści - pasterzu Santiago i postanawia czekać na jego powrót z wyprawy po skarb. A wszystko dla tego, że ich legendy splotły się nierozerwalnie.

Hektor wojownik, który podjął się walki z niezwyciężonym Achillesem. Mimo tego, że na początku stchórzył, uciekając przed przeciwnikiem, w końcu stanął naprzeciw Herosa. Okazał swą odwagę i męstwo. Doskonale wiedział, że nie uda mu się pokonać Achillesa, któremu sprzyjała Atena (bogini mądrości, wojny i pokoju) mimo to walczył.. Poniósł chwalebną śmierć i został uznany za bohatera. Tak samo w teraźniejszości wielu jest wojowników, armii, które są słabsze, a mimo to podejmują walkę za słuszną sprawę, przykładem może być choćby Polska za czasów drugiej Wojny Światowej. Armia, mimo tego, iż była nieliczna dzielnie stawiała czoło Hitlerowi i jego wojskom. W słynnym ostatnio filmie „Matrix” także został wykorzystany ten motyw. Ludzie, którzy są mniejszością wychodzą z ukrycia, by walczyć o ich ostatnią osadę Zion z inteligentnymi, dobrze zorganizowanymi maszynami. Tak samo Harry Potter bohater popularnej książki J. Rowling, niedoświadczony chłopiec, uczący się w Szkole Czarodziejstwa i Magii - Hogwarcie stawia czoło potężnej energii i najsilniejszemu spośród czarnoksiężników Lordowi Voldemortowi. We współczesności występuje również postawa Achillesa, niezniszczalny wojownik walczący o dobro to między innymi „Superman” tak często powielany w filmach, serialach, bądź kreskówkach.

Następnym bohaterem ze starożytności, któremu należy poświęcić uwagę jest Dedal – inteligentny, pomysłowy budowniczy, symbol idealizmu i rozwoju technicznego. Mężczyzna ten zbudował labirynt dla Minotaura, stworzył pierwsze skrzydła do latania w przestworzach. Postawa tego geniusza została wykorzystana w popularnym serialu „MacGyver”. Główny bohater, odznacza się sprytem, zdolnościami manualnymi, potrafi zrobić coś z niczego i zawsze „wyjść cało” z trudnej sytuacji.

Kolejnym wzorem do naśladowania mogą być Greccy filozofowie tacy jak Sokrates czy Platon. Niezwykle inteligentni nauczający innych. Sokrates uważany był za najmądrzejszego człowieka na świecie, a sam przez swoją skromność twierdził „Ja wiem, że nic nie wiem”. Platon natomiast założył pierwszą szkołę, przedstawił również twierdzenie zwane „Jaskinią Platońską”, w którym mówi, że człowiek jest przykuty łańcuchami w jaskini i ogląda tylko cienie świata rzucane na kamienną ścianę.

Epoka Antyczna, pozostawiła nam wiele świetnych wzorów do naśladowania. Myślę, że powyższymi argumentami udało mi się ukazać jak wielki wpływ i wartość mają ideały starożytne dla współczesnego człowieka. Wzorce, które przejęliśmy z antyku kształtują naszą osobowość.