Integracja europejska.
Zarządzanie przedsiębiorstwem w kontekście integracji europejskiej.Nazwa unia pochodzi już z dawnych czasów historycznych. Użyto jej w mitologii greckiej. Wola tworzenia instytucji która umożliwiłaby zgodnie z wyrażeniem traktowanym coraz ściślejszy związek między narodami Europy, wyrosła na zgliszczach drugiej wojny światowej. Celem było zapewnienie pokoju, dobrobytu i nowego startu kontynentu, którego fundamenty zostały poważnie naruszone.
Dla realizacji tego zamiaru powołano wiele organizacji mających różne priorytety. W 1949r powstała Rada Europy, mająca ułatwić polityczną współpracę krajów europejskich. Pakt Północnoatlantycki (NATO) i Unia Zachodnioeuropejska (UZE) skupiają się ze swej strony na kwestiach militarnych związanych z bezpieczeństwem.
Najbardziej bezpośrednim prekursorem dzisiejszej UE była Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWS) utworzona w 1952r Założona została przez: Belgię, RFN, Francję, Włochy, Luksemburg i Holandię. Dążyli oni do integracji europejskiej przez wspólne zarządzanie produkcją węgla i stali, surowców, które miały w tamtym czasie duże znaczenie strategiczne. Było uważane to za najlepszego gwaranta trwałego pokoju w Europie.
Przyjęcie celu jedności europejskiej poprzez integrację ekonomiczną zostało jeszcze wyraźniej potwierdzone kiedy owe 6 krajów zawarło w marcu 1957r porozumienie na temat utworzenia Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Euroatom - współpraca w przemyśle nuklearnym) i Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG). Wspólnoty Europejskie miały za zadanie zniesienie ceł a następnie powstania wspólnego rynku towarów, kapitału i pracy. Te 3 organizacje działają pod nazwą Wspólnoty Europejskie i są częścią systemu tworzącego UE. Traktaty od tamtego czasu były już rewidowane, pogłębiane uzupełniane, np. w Maastricht czy Amsterdamie. Na ich mocy państwa są skupione w ramach instytucjonalnych zwanych UE.
W 1973 r do Wspólnoty Europejskiej przyłączyły się Wielka Brytania, Irlandia i Dania. W 1986r Hiszpania i Portugalia, a w 1995 Austria, Finlandia, Szwecja. Kolejne rozszerzenia utrudniły funkcjonowanie Wspólnot. Rozwiązaniem miał być podpisany w 1986r Jednolity Akt Europejski. Dzięki niemu powstał w 1992r wspólny i wolny od wszelkich barier rynek wewnętrzny. Do tej pory obowiązywała zasada jednomyślności jednak teraz decyzje rozwiązywane są większością głosów. Stworzono mechanizmy pomocy dla państw członkowskich o niższym poziomie rozwoju gospodarczego powołując Fundusz Spójności/np. dla Grecji, Hiszpanii, Irlandii, Portugalii/. Pieniądze mogą być przeznaczone np. na szkolenia bezrobotnych, rozwój obszarów wiejskich itp. Fundusze te są wyrazem solidarności krajów i regionów Unii bogatsze przekazują część dochodu uboższym, czyli można powiedzieć inwestują w nie.
Cele Unii Europejskiej:
- harmonijny rozwój działalności gospodarczej
- ciągły i zrównoważony wzrost gospodarczy
- większa stabilizacja gospodarki
- podnoszenie poziomu życia
- zaciśnianie związków między państwami
- poprawienie przemysłu handlowego, rolnictwa, transportu
- polityka rybołóstwa, przemysłu środowiska naturalnego, badań naukowych i rozwoju techniki, opieki społecznej i kształcenia zawodowego
- ustanowienie Rynku Wewnętrznego(swobodnego przepływu towarów, usług, osób i kapitałów)
- utworzenie systemu ochrony konkurencji na Rynku Wewnętrznym
- większa koordynacja polityki gospodarki i dochodzenie do wspólnej polityki monetarnej
- utworzenie wolnego rynku usług finansowych i maksymalna liberalizacja obrotu papierami wartościowymi
Etapy międzynarodowej integracji gospodarczej
I Strefa wolnego handlu
Kraj wchodzące w skład strefy znoszą między sobą cła i ograniczenia ilościowe zachowując jednak taryfy celne i własną politykę handlową wobec państw trzecich.
II Unia celna
Członkowie unii znoszą bariery w przepływie towarów ujednolicają politykę handlową wobec państw trzecich.
III Wspólny rynek
Efektem tego etapu jest swobodny przepływ towarów, usług, osób i kapitału.
IV Unia gospodarcza
Uczestnicy unii decydują się na harmonizację narodowej polityki gospodarczej
V Pełna integracja gospodarcza
Państwa wchodzące w skład ugrupowania integracyjnego ujednolicają politykę gospodarczą i powołują organ ponad narodowy wydający decyzje o charakterze wiążącym
Umowa o stowarzyszeniu Polski ze Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi ( Zwana Układem Europejskim) stworzyła możliwości długofalowej współpracy ekonomicznej i politycznej, która ma doprowadzić do członkostwa Polski w UE.
Co ma wpływ na przedsiębiorstwa wchodzące do UE ??
Gospodarka UE a Układ Europejski
Polityka Handlowa.
Podstawą realizacji wspólnej polityki handlowej Unii Europejskiej jest wspólna taryfa celna. Polityka handlowa Unii opiera się na ujednoliconych zasadach dotyczących zwłaszcza zmian stawek celnych, zawierania umów celnych i handlowych, działań liberalizacyjnych i środków chroniących rynek wspólnoty, a także polityki eksportowej. Umowa o stowarzyszeniu Polski ze Wspólnotami Europejskimi oraz ich państwami członkowskimi zakłada stopniowe –max 10 lat- wprowadzanie strefy wolnego handlu na towary przemysłowe. Liberalizacja obrotów handlowych między Wspólnotami a Polską rozpoczęła się w 1992r Zgodnie z zasadą asymetrii przyjętą w Układzie Europejskim, już w momencie wejścia w życie Umowy Przejściowej Wspólnota zniosła cła na ok. 46% wartości eksportu polskich wyrobów przemysłowych do UE. Strona polska zniosła cła na ok. 29% wartości importu przemysłowego z Unii. 1 stycznia 1997 r Wspólnota zniosła ostatnie (obejmujące tekstylia i odzież) cła w imporcie z Polski. Strefa wolnego handlu powstanie, gdy Polska zniesie cła na samochody. Handel produktami rolnymi nie został objęty strefą wolnego handlu, jednak Układ Europejski reguluje zasady handlu i tymi towarami, wprowadzając ich selektywną liberalizację. Obecnie obroty handlowe z Unią Europejską stanowią 2/3 całej wymiany handlowej Polski z zagranicą. Do UE kierujemy ok. 66% naszego eksportu. Udział UE w imporcie wyniósł ok. 64%. Spośród 10 największych partnerów handlowych aż 8 pochodzi z Unii Europejskiej/ w tym niemcy 47%/
Polityka przemysłowa
UE stara się przyspieszyć dostosowanie przemysłu do zmian strukturalnych i poprawę jego konkurencyjności na arenie międzynarodowej m.in. poprzez tworzenie klimatu sprzyjającego rozwojowi przedsiębiorstw, zwłaszcza małych i średnich, zaciśnianiu współpracy między przedsiębiorstwami i lepszemu wykorzystaniu istniejącego potencjału przemysłowego. Czyni to m.in. poprzez: ustanowienie zasad chroniących swobodę konkurencji, liberalizację rynku zamówień publicznych, rozwijanie różnorodnych form doradztwa i informacji dla przedsiębiorstw działających w skali dużego rynku wewnętrznego(np. sieć centrów Euro-info) różne formy kojarzenia współpracy między przedsiębiorstwami. Celem współpracy przemysłowej Polski ze Wsp. Europejskimi jest wspieranie:
• przechodzenia od gospodarki centralnie sterowanej do gospodarki rynkowej
• wzmacniania sektora prywatnego, restrukturyzacji i modernizacji przemysłu
• tworzenia nowych przedsiębiorstw w dziedzinach dających szanse wzrostu gospodarczego
• podniesienia wiedzy i umiejętności w zakresie zarządzania
• tworzenia przejrzystego prawa odnoszącego się do działalności gospodarczej.
W układzie europejskim do kwestii polityki przemysłowej można odnieść zarówno postanowienia o wzajemnej liberalizacji handlu (dotyczące dostępu towarów Wspólnot na rynek polski i polskiego eksportu na rynek wspólnotowy), postanowienia o klauzuli ochronnej i restrukturyzacyjnej (pozwalające na czasowe wycofanie się z podjętych zobowiązań liberalizacyjnych), jak i postanowienia dotyczące przyjęcia przez Polskę wspólnotowych zasad konkurencji ( w tym pomocy państwa) We współpracy przemysłowej ważne jest zmniejszanie różnic w dziedzinie normalizacji i certyfikacji.
W układzie europejskim Polska zadeklarowała że będzie dążyć do:
- stosowania przepisów technicznych i norm Wspólnoty oraz europejskich norm dotyczących jakości artykułów przemysłowych, rolnych i spożywczych.
- popierania stosowania przepisów technicznych Wspólnoty oraz europejskich norm i procedur oceny zgodności
- zawarcia, jeśli to zasadne, umów o wzajemnym uznawaniu w tych dziedzinach
- zwiększenia udziału Polski w pracy wyspecjalizowanych i certyfikacyjnych.
Przepływ pracowników
Swoboda przepływu osób, w tym pracowników, oznacza nieskrępowane prawo do osiedlania się, podejmowania działalności gospodarczej i pracy w dowolności gospodarczej i pracy w dowolnym kraju członkowskim UE. Układ Europejski stwarza pewne ograniczone możliwości dostępu polskich pracowników do obszaru Wspólnot. Zgodnie z postanowieniami Układu, obywatele polscy legalnie zatrudnieni we Wspólnocie Europejskiej oraz obywatele państw członkowskich Wspólnoty zatrudnieni legalnie w Polsce nie będą w porównaniu z miejscowymi obywatelami dyskryminowani ze względu na obywatelstwo w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia lub zwalniania. Osoby mające polskie obywatelstwo zatrudnione na terenie krajów członkowskich UE oraz przebywający tam legalnie członkowie ich rodzin, przy uwzględnieniu warunków i sytuacji w tym kraju, mają prawo do skumulowanego zaliczenia okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pobytu w różnych krajach członkowskich, gdy będzie to potrzebne do ustalenia świadczeń emerytalnych, inwalidzkich, odszkodowań na wypadek śmierci lub zagwarantowania opieki medycznej. Ukł. Europejski tworzy pewne ramy formalnoprawne dostępu polskich pracowników na obszar Wspólnot, jednak o dostępie do ryków pracy poszczególnych krajów członkowskich będzie decydować każdy z nich. Wynika to z faktu że Unia nie prowadzi wspólnej polityki w dziedzinie zatrudnienia. Ustalono 7 letni okres przejściowy od wejścia Polski do Unii. Większość państw unijnych złożyło deklarację że wcześniej otworzy granice. Takie deklaracje złożyły: Wielka Brytania, Dania, Holandia, Irlandia, Szwecja.
Świadczenie usług i zakładanie przedsiębiorstw.
Wg postanowień Unii kraje członkowskie Wspólnot przyznają polskim firmom i obywatelom prawo zakładania przedsiębiorstw i prowadzenia działalności gospodarczej na zasadach samozatrudnienia. Samozatrudnienie oznacza prowadzenie zarejestrowanej działalności / np. pracownia wzornictwa, warsztatu specjalistycznego/ lecz nie daje prawa ani możliwości poszukiwania zatrudnienia na miejscowym rynku pracy. Daje członkowskie zobowiązują się jednocześnie do traktowania takich przedsiębiorstw nie gorzej od własnych przedsiębiorstw i obywateli. Z tej zasady wyłączono jedynie lotnicze usługi transportowe, usługi żeglugi śródlądowej i przybrzeżnej. Prawo zakładania przedsiębiorstw dotyczy wszelkiej stałej działalności prowadzonej przez podmioty zagraniczne, a nie tylko sektora usług. Strona polska jako słabsza, nie mogła przyjąć tak daleko idących zobowiązań w tak krótkim terminie. Dlatego nasz kraj zobowiązał się stopniowo wdrażać w stosunku do firm i obywateli państw Wspólnot podobne rozwiązania, tzn:
• nie wprowadzać nowych utrudnień w okresie przejściowym
• stopniowo ułatwiać podejmowanie działalności gospodarczej na naszym terenie firmom i obywatelom państw UE.
Ponadto UE przewiduje możliwość zastosowania przez Polskę klauzuli ochronnej, tj. wprowadzenia czasowych ograniczeń w rozpoczynaniu działalności gospodarczej przez podmioty krajów członkowskich Wspólnot. Ograniczenia mogą dotyczyć :
- dziedzin podlegających restrukturyzacji,
- dziedzin mających poważne trudności /np. na tle społecznym/
- nowo tworzonych gałęzi gospodarki
- sytuacji, w których istnieje realna groźba drastycznego zmniejszenia udziału polskich producentów w danym dziale gospodarki albo w dostawach na rynek
Uzgodniono że w firmach prowadzących działalność na terenie drugiej strony Układu będzie można zatrudniać osoby zagraniczne stanowiące tzw kluczowy personel firmy tj. osoby pełniące funkcje kierownicze lub posiadające wysokie kwalifikacje specjalistyczne. Wiąze się to z prawem do wizy dla tych osób, prawem stałego pobytu i prawem do pracy. Te same uprawnienia przysługują właścicielowi firmy(lub jego przedstawicielom, jeśli jest osobą prawną). Dotyczą również osób prowadzących działalność na zasadach samozatrudnienia.
Polityka konkurencji
Polskie reguły konkurencji między przedsiębiorstwami są już teraz w większości zgodne z unijnymi. Inaczej jest z ochroną konkurencji. W stosunkach między przedsiębiorstwami a władzami publicznymi Polska występowała o utrzymanie zasad funkcjonowania specjalnych stref ekonomicznych. Ostatecznie uzgodniono że małe przedsiębiorstwa z tych stref będą miały czas do roku 2011 (średnie do 2010 ) aby dostosować się do warunków obowiązujących na całym obszarze gospodarczym UE. Pułap pomocy publicznej dla dużych przedsiębiorstw ze stref specjalnych zwiększono do 75%kosztów inwestycji.
Zgodnie z zapisami Traktatu o Wspólnocie Europejskiej zakazane są takie porozumienia, decyzje i praktyki między przedsiębiorstwami, których przedmiotem lub skutkiem jest ograniczenie lub naruszenie konkurencji w obrębie Rynku Wewnętrznego UE. Chodzi tu m.in. o nadużywanie przez przedsiębiorstwa pozycji dominującej (monopolistycznej) skalę i formy pomocy udzielanej przedsiębiorstwom przez rządy (np. subsydia) a także dyskryminacyjne zasady udzielania zamówień publicznych. W układzie europejskim za działania mogące mieć negatywny wpływ na handel między Polską a Wspólnotą uznano:
• wszelkie porozumienia między przedsiębiorstwami, decyzje zrzeszeń przedsiębiorstw oraz uzgodnione praktyki między przedsiębiorstwami, których celem lub skutkiem jest zapobieganie, ograniczanie lub zniekształcenie konkurencji,
• nadużywanie przez jedno lub więcej przedsiębiorstw dominującej pozycji na terytoriach Polski lub Wspólnoty jako całości lub na ich znacznej części
• wszelka pomoc publiczną, która zniekształca konkurencję lub grozi jej zniekształceniem przez faworyzowanie niektórych przedsiębiorstw lub produkcji niektórych towarów.
Przepływ kapitału
Swoboda przepływu kapitału stanowi jedną z podstaw Rynku Wewnętrznego UE. Oznacza to m.in. swobodny transfer zysków z kraju do kraju oraz prawo inwestowania i nabywania aktywów rzeczowych i finansowych za granicą bez żadnych przeszkód. W ramach Układu Europejskiego państwa członkowskie Wspólnot i Polska zgodziły się zapewnić swobodny przepływ kapitału związanego z bezpośrednimi inwestycjami w przedsiębiorstwach utworzonych zgodnie z przepisami państwa-gospodarza oraz z inwestycjami dotyczącymi tworzenia przedsiębiorstw na zasadach samozatrudnienia. Oznacza to również zapewnienie swobodnego przepływu kapitału z tytułu likwidacji lub zmiany miejsca tych inwestycji, jak również wszelkich zysków z tego wynikających . Układ Europejski nie pozwala obu stronom na wprowadzanie nowych ograniczeń w zakresie, ani na zaostrzenie już istniejących uregulowań. Zobowiązuje również strony do tworzenia warunków niezbędnych do stopniowego wprowadzania przepisów wspólnotowych dotyczących swobodnego przepływu kapitału. Powyższe postanowienia Układu odnoszą się do przepływu kapitału w formie bezpośrednich inwestycji, lokowanych zarówno przez firmy wspólnotowe w Polsce jak i firmy polskie na obszarze UE.
Usługi finansowe.
Liberalizacja usług finansowych wiąże się ze swobodnym przepływem kapitału. Do 3 najważniejszych zasad rynku usług finansowych w UE należą:
- sprawowanie kontroli nad instytucjami finansowymi przez kraje macierzyste
- jednolita licencja, która pozwala instytucji finansowej zarejestrowanej w jednym kraju członkowskim działać w innym państwie Unii
- wzajemne uznanie
Do głównych dziedzin usług finansowych należą: bankowość i usługi parabankowe, ubezpieczenia i transakcje na rynku kapitałowym. Za zgodą uzyskaną tylko w jednym z państw członkowskich Unii Europejskiej można założyć bank działający na całym jej obszarze. W zakresie usług ubezpieczeniowych dobrym przykładem jest wspólnotowy system jednolitej zgody zarówno na zakładanie firm ubezpieczeniowych i ich filii, jak i na świadczenie usług ubezpieczeniowych. W przypadku usług inwestycyjnych podobnie jak w usługach bankowych i ubezpieczeniowych, wprowadzono system tzw. zgody jednolitej dla podmiotów inwestycyjnych, które działają na giełdzie.
Załącznik do Układu Europejskiego stwierdza, że później niż w ciągu 10 lat od wejścia w życie Układu (tj. do 2004r) podmioty Unii Europejskiej uzyskają w Polsce pełne prawo świadczenia usług ubezpieczeniowych i bankowych, udziału w emisji wszelkiego rodzaju papierów wartościowych, usług na rynku pieniężnym, usług w zakresie deponowania i powiernictwa oraz pośrednictwa na rynku konsultingowym, Warunkiem sprostania konkurencji na rynku usług finansowych jest radykalna poprawa efektywności i wzmocnienie kapitałowe polskich instytucji finansowych.
Polityka wobec małych i średnich przedsiębiorstw
Wspólnota Europejska i jej państwa członkowskie są odpowiedzialne za tworzenie warunków konkurencyjności na Rynku Wewnętrznym Unii. Dlatego za istotne zadanie uznano tworzenie klimatu sprzyjającego przedsiębiorczości, w tym rozwojowi małych i średnich przedsiębiorstw. Chodzi przede wszystkim o liberalizację i harmonizację prawa, zapewnienie uczciwych zasad konkurencji, uproszczenie systemów podatkowych oraz popieranie inwestycji i inicjatyw.
Zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej średnie przedsiębiorstwo powinno zatrudniać do 250 pracowników i legitymować się rocznym obrotem nie przekraczającym 40 mln ECU.
W małym przedsiębiorstwie zatrudnienie nie powinno przekraczać 50 osób a roczny obrót 7 mln ECU.
Małe i średnie przedsiębiorstwa stanowią 95% wszystkich przedsiębiorstw UE i zatrudniają 70% ogółu zatrudnionych.
Na wspieranie ich rozwoju w latach 93-96 przyznano 112 mln ECU. Fundusze te obejmują m.in. reallizację Europartenariatu, Sieci Współpracy Gospodarczej BC-Net (Buisness Cooperation Network – komputerowa giełda informacji dla przedsiębiorstw), funkcjonowanie Biura do spraw Kontaktów między Przedsiębiorstwami oraz Centrów Euro – info. Centra Euro-info udzielają podmiotom gospodarczym (zwłaszcza małym i średnim przedsiębiorstwom) wszechstronnych informacji o funkcjonowaniu mechanizmów Unii Europejskiej – od spraw dotyczących rynków zbytu po zagadnienia prawne. Pełnią też rolę doradczą. Centra Euro-info podlegają bezpośrednio Komisji Europejskiej. Obecnie w Europie działa ponad 210 takich ośrodków. Ich działalność w krajach nie należących do UE uzupełniają Centra Korespondencji Euro-info, które dostarczają informacji o warunkach działania przedsiębiorstw na terenie UE. Ułatwiają polskim przedsiębiorstwom współpracę z firmami i instytucjami w państwach członkowskich Unii.
Korzystające z bezpośredniego kontaktu z Komisją Europejską, z dostępu do fachowych publikacji i baz danych, służą szczegółowymi informacjami m.in. o regulacjach prawnych, zasadach ujednolicania podatków i standardów a także o programach pomocy dla krajów Europy Środkowej i Wschodniej. Centra zapewniają dostęp do informacji o krajach członkowskich UE, o poszczególnych regionach i podejmowanych inicjatywach. Oferują także pomoc w działaniach zamierzających do znalezienia partnerów handlowych. Układ Europejski zakłada że Polska i Wspólnota Europejska będą wspomagać rozwój i współpracę małych i średnich przedsiębiorstw. Mają to robić m.in. poprzez:
• tworzenie prawnych, administracyjnych, technicznych, podatkowych i finansowych warunków zakładania i rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw oraz ich międzynarodowej współpracy
• zapewnianie usług specjalistycznych potrzebnych małym i średnim przedsiębiorstwom (szkolenia w zakresie zarządzania, rachunkowości, marketingu, kontroli jakości itp.) i umacnianie placówek świadczących takie usługi
• ustanawianie powiązań z jednostkami gospodarczymi Wspólnoty dla poprawy przepływu informacji do małych i średnich przedsiębiorstw
• popieranie współpracy międzynarodowej
Polityka transportowa. Swobodny przepływ towarów.
Do głównych celów wspólnej polityki transportowej Unii należy zaliczyć regulację zasad dotyczących transportu międzynarodowego ( w tym tranzytu) oraz eliminację dyskryminacji w transporcie międzynarodowym. UE działa też aktywnie na rzecz zwiększania bezpieczeństwa transportu oraz ustanowienia i rozwoju transportowych sieci transeuropejskich ( Trans European Networks ).
W zakresie transportu samochodowego państwom członkowskim udało się ujednolicić podatki transportowe oraz uregulować kwestię opłat za transport ciężki.
W dziedzinie transportu kolejowego Komisja Europejska przedstawiła już schemat europejskiej kolejowej sieci ekspresowej do 2010r. Układ Europejski zakłada współpracę, która ma umożliwić Polsce:
- restrukturyzację i modernizację transportu
- wprowadzenie ułatwień w ruchu pasażerskim i towarowym oraz polepszanie dostępu do rynku transportowego (usuwanie przeszkód administracyjnych, technicznych)
- osiąganie norm porównywalnych do tych , jakie obowiązują w UE.
Priorytetowymi dziedzinami współpracy są
- transport drogowy, w tym stopniowa liberalizacja warunków tranzytu,
- zarządzanie kolejami i portami lotniczymi, w tym współpraca między właściwymi organami poszczególnych państw
- modernizacja infrastruktury drogowej, szlaków żeglugi śródlądowej, kolejowej , portowej i lotniczej wiążącej się z trasami komunikacyjnymi, które są przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz przyłączeniami transeuropejskimi
- planowanie gospodarki gruntami, w tym budownictwo i planowanie przestrzenne,
- dostosowanie stany urządzeń technicznych do standardów Wspólnoty, zwłaszcza w zakresie transportu, zgodnej z polityką w tym zakresie obowiązującą we Wspólnocie
POMOC FINANSOWA DLA POLSKI
W Układzie Europejskim umieszczono zapis o pomocy finansowej dla Polski. Wspólnota zobowiązała się udzielać jej nam w 3 formach
- pomocy bezzwrotnej udzielanej ze środków programu PHARE
- kredytów Europejskiego Banku Inwestycyjnego
- pomocy doraźnej
PHARE – jest największym programem pomocy bezzwrotnej jaki otrzymują kraje Europy Środkowej i Wschodniej. Spośród wszystkich krajów objętych programem PHARE Polska czerpie największe korzyści. Poza rolnictwem program ten finansuje:
- restrukturyzację, prywatyzację i demonopolizację
- rozwój sektora prywatnego (wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw)
- stopniowy rozwój poszczególnych regionów poprzez udzielanie pomocy inwestycyjnej i technicznej w krajach słabo rozwiniętych
- program inicjatyw lokalnych(walka z bezrobociem, wspieranie infrastruktury komunalnej)
- rozwój sektora finansowego (bankowość, podatki, ubezpieczenia, rachunkowość)
- modernizacje infrastruktury handlowych i wymogów technicznych (wsparcie biura kontroli jakości, Głównego Urzędu Ceł, wprowadzenie kodu kreskowego na towarach)
-promocję eksportu (wsparcie techniczne i finansowe dla Korporacji Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych)
-promocję inwestycji zagranicznych
-wsparcie służb celnych (nowa ustawa o administracji celnej w Polsce)
-rozwój systemu informacji statystycznej Polsat
-utworzenie niezawodnego systemu kontroli jakości (świadectwa jakości)
-rozwój sektora turystycznego
-wsparcie sektora telekomunikacji i poczty
-współpracę transgraniczną ( poparcie euroregionów)
-doskonalenie kształcenia i szkolnictwa (języki obce)
-wsparcie reformy nauki i techniki
-zmiany w szkolnictwie wyższym i wymianie międzyuczelnianej
-reformę systemu edukacji i szkoleń (matura)
-ochronę środowiska
-ochronę specjalną i ochronę zdrowia (lekarz domowy)
-ochronę społeczną
-ogólną pomoc techniczną (szkolenia dla bezrobotnych)
W 90-98Polska uzyskała także na te cele ponad 1,7 mld ecu. Środki te przeznaczone zostają na poprawę konkurencyjności gospodarki, rolnictwo, współpracę transgraniczną, zatrudnienie i reformy instytucjonalne. Fundusze przyznawane przed przystąpieniem do UE mają pozwolić na przyspieszenie procesu niezbędnych dostosowań.
SAPARD – program przeznaczony na rozwój obszarów wiejskich /171,6 mln E/rok/ Jest to program oferujący bezzwrotną pomoc finansową dla 10 krajów Europy Środkowej i Wschodniej kandydujących do UE. Polska nie dostała przez rok 2000 2001 2002 pomocy więc w krótkim czasie otrzyma 0,5 mld euro na poprawę przetwórstwa i marketingu artykułów rolnych i rybnych, rozwój infrastruktury obszarów wiejskich, inwestycje w gospodarstwach rolnych oraz tworzenie na wsi nowych miejsc pracy poza rolnictwem. Najwięcej otrzymają zakłady przetwórstwa żywności na dostosowanie do norm unijnych. Dzięki pomocy SAPARD samorządy będą mogły modernizować drogi lokalne, szkoły i ośrodki zdrowia a gospodarstwa rolne zakupić nowy sprzęt. Przedsiębiorca rolnik będzie mógł otrzymać dofinansowanie min 30 000 euro( a np. na zakup chłodziarek, dojarek 20 000 euro).
ISPA – program utworzony z myślą o modernizacji infrastruktury nowych państw członkowskich./350 mln E /rok/ Program współfinansujący realizację kontraktów w dziedzinie ochrony środowiska, komunikacji i transportu. Polscy przedsiębiorcy mogą w nim uczestniczyć jako wykonawcy lub podwykonawcy.
KORZYŚCI Z CZŁONKOSTWA W UNII EUROPEJSKIEJ
Napływ kapitału i nowoczesnych technologii do Polski przyspieszy wzrost gospodarczy, a tym samym przyczyni się do poprawy sytuacji materialnej rodzin i obniżenia bezrobocia. Ten sam skutek będzie miał napływ znacznych środków z funduszy strukturalnych i innych programów pomocowych Unii, zwłaszcza wspierających naszą wieś. Przystąpienie do Unii przyniesie nam wiele korzyści i udogodnień, których nie da się przeliczyć ani oszacować. Chodzi między innymi o swobodę osiedlenia i pracy w dowolnym kraju Unii, uznanie równorzędności świadectw i dyplomów, lepszą ochronę konsumentów, wyrównanie standardów zdrowia, edukacji i pracy, wreszcie szeroki udział w europejskim dziedzictwie kulturalnym. Nie stanie się to z dnia na dzień lecz opóźnianie członkostwa oddaliłoby nas gwałtownie od tych zdobyczy europejskiej cywilizacji, z których korzystać będą Słowacy, Czesi i Węgrzy. Wstępując do UE skorzystamy ponadto z gotowego już dorobku państw UE we wszystkich dziedzinach – od gospodarki do prawa(wspólna waluta) Polska ma szansę na euro już w 2006 r czyli 2 lata po przystąpieniu do unii.
Zachowując własną niepodległą Ojczyznę, czyniąc jej gospodarkę silną i stabilną mamy szansę na umocnienie jej rzeczywistej niezależności i przywrócenie naszemu państwu godnego miejsca w Europie. Mamy też szanse umocnić naszą tożsamość kulturową, pielęgnując własne tradycje, obyczaje i język, tak jak czynią to inne narody Unii Europejskiej.
Mając oparcie w Unii otoczeni przyjaznym nam państwami możemy czuć się bezpieczniej we współczesnym świecie. Mamy wreszcie szansę na zrealizowanie marzeń o Ojczyźnie dobrobytu i pokoju wśród narodów Europy. Jest to szansa której nie da się powtórzyć.