Wielka Emigracja Ziemie Polskie pod panowaniem Pruskim Rzeczpospolita Krakowska i Galicja Działalność spiskowa w kraju.

1. Wielka Emigracja
· Utworzenie Komitetu Narodowego Polski w 1831r. pod dowództwem Joachima Lelewela (był za republiką)
· Towarzystwo Demokratyczne Polski w 1832 Tadeusz Krępowiecki, na czele
a) Powstaje tzw. Mały Manifest głoszący rewolucję społeczną feudalizmu i hasła „wspólnej ziemi dla wszystkich” -odwołanie się do haseł socjalizmu utopijnego. b) 1936- powstanie wielkiego Manifestu, jego współtwórcą jest Wiktor Hetman Są za reformami a nie za rewolucją.
· Powstanie Gromad ludu Polskiego w 1935 również na czele z T. Krępowieckim i Worcellem
a) Gromady Grudziąż b) Gromady Humań
Powstają na terenie Anglii. Mają one również hasła socjalizmu utopijnego. Za rewolucją ludową i dyktaturą ludu (wcześniej było tak we Francji)
· Hotel lambert – lata 30 Powstaje głosi nadzieję tylko w przypadku, gdy doszłoby do skłócenia wszystkich 3 zaborców.
Życie kulturalne na emigracji
Za granicą znaleźli się najwybitniejsi Polacy Adam Mickiewicz Chopin Juliusz Słowacki C.K Norwid.
Mesjanizm ideologia stworzenia przez Andrzeja Towiańskiego, głosząca mesjańską role Narodu Polskiego (odkupieńczą rolę).
2. Ziemie Polskie pod panowaniem pruskim.
· Ucisk germanizacyjny
a) Śląsk – antagonizm społeczne: robotnicy byli przeważnie Polakami a właściciele kopalń, fabryk – Niemcami
b) Wielkie księstwo Poznańskie • namiestnikiem Antoni Radziwiłł • w szkołach i urzędach obowiązywał j. Polski
• utworzono Sejm prowincjonalny, gdzie obok Niemców zasiadali Polacy.
W ramach represji za pomoc powstańcom, odebrano Księstwu większość uprawnień
• namiestnikiem został Edward Plottwell • konfiskowano majątki uczestników powstania • językiem urzędowym został
j. niemiecki • rozpoczęto wykupywania polskiej ziemi • w szkołach prowadzono przymusową naukę j. niemieckiego.
· Początki odrodzenia narodowego na Śląsku Warmii i Mazurach
a) Obrońcą polskości był Józef Lompa – nauczyciel publikujący prace na temat przeszłości Śląska
b) Polscy studenci na Uniwersytecie Wrocławskim
Warmia i Mazury- a) ludność protestuje przeciwko narzuceniu w szkole i kościele j. niemieckiego głównym działaczem był Krzysztof Mrongowiusz, który wystąpił w obronie j. polskiego i Gustaw Gizewicz.
W poznańskim- Karol Marcinkowski- z jego inicjatywy powstaje Towarzystwo Pomocy Naukowej (pomoc dla ubogiej młodzieży mieszczańskiej). Organizator pracy organicznej.
Po upadku powstania listopadowego, w Królestwie Polskim zniesiono autonomię i wprowadzono tzw. Status Ograniczony.
Gubernatorem został Iwan Paskiewicz, gł. dowodzącym wojsk rosyjskich, podczas Powstania listopadowego. Władze rosyjskie rozwiązuje polski parlament, przystępują do surowych i brutalnych represji wobec ludności polskiej.
3. Rzeczpospolita Krakowska i Galicja • ustanowiona na kongresie Wiedeńskim, była jednym terytorium rządzonym przez Polaków. Dzięki Uniwersytetowi Jagiellońskiemu, Kraków stał się ważnym ośrodkiem polskiego życia kulturowego i naukowego (Po zamknięciu uniwersytetu Wileńskiego i Warszawskiego) jest jedyną polską uczelnia.
Ustrój Rzeczpospolitej Krakowskiej – republikański – konstytucja nadana przez Kongres Wiedeński – władzę sprawuje arystokracja i burżuazja.
Sytuacja w Galicji: • Zahamowanie rozwoju gospodarczego( Galicja staje się rynkiem zbytu dla produkcji z Czech i Austrii).
• Bardzo duża gęstość zaludnienia. • Ucisk pańszczyźniany- pańszczyzna przekraczała 3 dni tygodniowo.
• Słabo rozwinięty przemysł dobrze prosperowały kopalnie soli w Wieliczce i Bochni. Dopiero 1853 wynalezienie lampy naftowej przez Ignacego Łukasiewicza powoduje większe zainteresowanie złożami ropy naftowej) w okolicach Jasła.
Życie kulturalne – szkolnictwo słabo rozbudowane j. polski tylko w szkołach paraf. Niemieckie szkoły średnie Uniwers. Lwowski
- najważniejszym ośrodkiem kulturalnym był zakład Narodowy Maksymiliana Ossolińskiego we Lwowie (biblioteka, muzeum, drukarnia).
4. Działalność spiskowa w kraju
1. 1833- Partyzantka Józefa Zaliwskiego próbuje wywołać powstanie w Królestwie. Nie spotyka się z poparciem ze strony powstańców.
2. 1835- powstanie Stowarzyszania ludu Polskiego cele organizacji: - współdziałanie ze sobą 3 zaborców –przygotowanie przebudowy społecznej Polski – zniesienie różnic stanowych – dopuszczenie do powstania w 3 zaborach – uwłaszczenie chłopów i pełne prawa dla ludności żydowskiej. Po odkryciu siatki organizuje w Galicji, działała ona nadal na terenie królestwa, Litwy i Ukrainy Najwybitniejszą postacią był Szymon Koniarski.
3. 1839- utworzenie Związku Narodu Polskiego (gł. działacze Edward Dembowski i Henryk Kamieński za zniesieniem pańszczyzny powstanie mają wywołać masy ludowe. 1839- Centralizacja Poznańska- na czele Karol Libelt.
4. Związek Chłopski- twórca ks. Piotr Ściegienny celem organizacji było- wywołanie powstania przez lud - zniesienie praw feudalnych
5. 1842 Zw. Plebejuszów za wywołaniem powstania – wprowadzenie ustroju, który gwarantuje każdemu pracę.

5.Powstanie Krakowskie.
1. Przygotowanie do powstania prowadzenie przez członków Centralizacji Poznańskiej. Plany przygotował Ludwik Nierosławski wysunięty na wodza. Wyznaczono datę powstania we wszystkich 3 zaborach na rok 1846, plany powstańcze przerwały aresztowania przywódców, min. Mirosławskiego.
2. 18 luty 1846 część działaczy próbuje wywołać powstanie w Tarnowie – sprzeciw wojsk austriackich chłopów. Dochodzi do tzw. rabacji galicyjskiej - chłopi z tarnowskiego nowosądeckiego i jasielskiego napadają na dwory,niszczą, grabią i zabijają ok. 200 właścicieli. Na czele zbuntowanych chłopów stoi Jakub Szela.
3. Austriacy w Krakowie obawiając się wybuchu powstania 22.1. wycofują oddziały wojskowe z miasta Utworzenie przez Polaków Rządu Narodowego w skład którego weszli Jan Tyssowski i Ludwik Gorzkowski. Ogłaszają oni „Manifest do narodu Polskiego” głoszący: -zniesienie przywilejów stanowych –równość wobec prawa – zniesienie pańszczyzny – opiekę społeczną
4. 24 luty –Tyssowski ogłasza się dyktatorem powstania Wojsk austriackich okrążają Kraków 27 luty pokojowo usposobiona manifestacja Edwarda Dembowskiego zostaje ostrzelana przez wojska austryjackie. 4 Marca Kraków zostaje zajęty przez wojska austryjackie 16 listopada 1846r. włączenie Krakowa do Austro-Węgier.
5. Konsekwencje- wprowadzenie j. niemieckiego w administracji i na Uniwersytecie – Kraków sprowadzony do miasta prowincjonalnego.