Zastosowanie soli

Sole znalazły liczne zastosowania, przede wszystkim jako nawozy sztuczne, a ponadto w budownictwie, komunikacji, w przemyśle spożywczym i wielu innych.


ZASTOSOWANIE POSZCZEGÓLNYCH SOLI:


AZOTANY :

Niektóre azotany znalazły szerokie zastosowanie jako cenne nawozy mineralne, niektóre jako materiały wybuchowe lub ich składniki, niektóre w lecznictwie, w fotografii. Azotany występują w przyrodzie jako minerały.

Azotany (III):

Azotan (III) sodu
NaNO2

• stosowany jest w produkcji barwników;
• produkcja organicznych pochodnych azotowych.


Azotan (III) potasu
KNO2

• znalazÅ‚ zastosowanie w produkcji barwników azowych, w chemii analitycznej do okreÅ›lania rzÄ™dowoÅ›ci amin oraz do nitrozowania
• stosowany jest w fotografii jako sensybilizator (uczulacz),
• ma niebagatelne znaczenie w konserwacji miÄ™sa (oznaczenie EWG - E249), gdyż zapobiega tworzeniu siÄ™ jadu kieÅ‚basianego, jednak ze wzglÄ™du na szkodliwość azotanów(III) sugeruje siÄ™ ograniczenie ich używania jako konserwantów, jednak caÅ‚kowite zastÄ…pienie innymi zwiÄ…zkami nie jest możliwe.

Azotany (V):

Azotan(V) sodu
NaNO3

• stosowany jest w pirotechnice;
• jest to nawóz sztuczny, Å›rodek utleniajÄ…cy;
• sÅ‚uży do wyrobów farb, emalii i leków.




Azotan(V) potasu
KNO3

• stosuje siÄ™ go do wyrobu prochu;
• produkcja szkÅ‚a oraz nawozów sztucznych;
• stosowany jest w przemyÅ›le spożywczym jako Å›rodek konserwujÄ…cy produkty żywnoÅ›ciowe.


Azotan (V) wapnia
Ca(NO3)2

• jest to nawóz mineralny

Azotan(V) srebra
AgNO3

• posiada wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci utleniajÄ…ce; stosuje siÄ™ go do otrzymywania innych soli srebra;
• sÅ‚uży do produkcji luster i farb do wÅ‚osów oraz w lecznictwie jako Å›rodek do wypalania kurzajek.;
• jest skÅ‚adnikiem emulsji fotograficznych

Azotan (V) amonu
NH4NO3

• stosowany jest do produkcji materiałów wybuchowych;
• skÅ‚adnik nawozów sztucznych.



WĘGLANY :

Są to substancje krystaliczne, zwykle białe lub bezbarwne, trudno rozpuszczalne w wodzie . Węglany są bardzo rozpowszechnione w przyrodzie jako minerały skałotwórcze; liczne naturalne węglany stanowią surowce do otrzymywania metali ( Np. SYDERYT, SMITSONIT, CERUSYT, RODOCHROZYT ), niektóre znalazły zastosowanie w przemyśle optycznym ( KALCYT ), do wyrobu farb ( MALACHIT, AZURYT ), do wyrobu materiałów ogniotrwałych ( MAGNEZYT ). Duże znaczenie ma syntetyczny węglan sodu, czyli soda. Wodorowęglany służą głównie do przygotowania roztworów buforowych (roztworów o stałej wartości PH ).

Węglan potasu
K2CO3

• stosowany jest w przemyÅ›le ceramicznym, do wyrobu szkÅ‚a i mydÅ‚a;
• sÅ‚uży do otrzymywania innych zwiÄ…zków potasu.



Węglan sodu
Na2CO3

• stosuje siÄ™ go w przemyÅ›le ceramicznym, metalurgicznym oraz garbarstwie;
• sÅ‚uży produkcji Å›rodków piorÄ…cych, papieru, mydÅ‚a, barwników;
• jest to odczynnik laboratoryjny i topnik;
• w hutnictwie żelaza stosuje siÄ™ go do zmiÄ™kczania oraz odsiarczania.

Węglan amonu
(NH4)2CO3

• mieszaniny chÅ‚odzÄ…ce;
• stosowany jest w farbiarstwie, garbarstwie oraz przemysle włókienniczym;
jest to środek gaśniczy;
• stosowany jest do spulchniania w piekarstwie.

Węglan wapnia
CaCO3

• jest stosowany do wyrobu papieru, kitu, farb, gumy oraz past do zÄ™bów;
• kamieÅ„ wapienny wykorzystywany jest do produkcji wapna palonego i cementu;
natomiast kreda naturalna pełni rolę napełniacza do kauczuku i wyrobów gumowych, wyrabia się z niej kredę do pisania oraz używa w produkcji farb.

Węglan litu
Li2CO3

• stosowany przy reumatyzmie;
• znalazÅ‚ zastosowanie przy wyrobie wód mineralnych;
• stosowany w fotografice.

Węglan magnezu
MgCO3

• stosowany jest do produkcji gumy (jako wypeÅ‚niacz), pigmentów, szkÅ‚a oraz materiałów ogniotrwaÅ‚ych;
• kosmetyka (pudry i pasty do zÄ™bów);
• znalazÅ‚ zastosowanie w medycynie;
• sÅ‚uży do wypeÅ‚niania papieru i tworzyw sztucznych;
• z niego otrzymuje siÄ™ magnezje palnÄ…:



FOSFORANY :


Sole tlenowych kwasów fosforowych. Najważniejszymi są ortofosforany np. ortofosforan trójsodowy Na3PO4 wchodzi w skład występujących w przyrodzie fosforytów i apatytów, stosowanych do produkcji sztucznych nawozów fosforowych oraz bywa używany jako składnik proszków do mycia naczyń i zmiękczania wody. Ortofosforan dwusodowy Na2HPO4 stanowi środek obciążający przy ognioodpornej impregnacji tkanin oraz dodatek do wyrobu szkieł optycznych.


Ortofosforan (V) sodu
Na3PO4

• jest używany jako dodatek do proszków do prania i do zmiÄ™kczania wody (w wielu krajach wycofywany z użycia ze wzglÄ™du na ochronÄ™ Å›rodowiska - jest przyczynÄ… eutrofizacji);
• sÅ‚uży do produkcji nawozów sztucznych.

Ortofosforan (V) potasu
K3PO4

• jest to nawóz mineralny

Ortofosforan (V) amonu
(NH4)3PO4

• jest to nawóz mineralny

Ortofosforan (V) wapnia
Ca3(PO4)2

• jest to nawóz mineralny


SIARCZKI :

Siarczki metali ( sole ) mogą być obojętne lub kwaśne ( wodorosiarczki ). Są to substancje krystaliczne, często barwne, słabo lub bardzo słabo rozpuszczalne ( z wyjątkiem siarczków litowców i wodorosiarczków ) w wodzie. Mają właściwości redukujące. Są bardzo rozpowszechnione w przyrodzie w postaci minerałów ( np. piryt, galena, sfaleryt, cynober, antymonit, chalkopiryt, chalkozyn ), które stanowią surowiec do otrzymywania metali oraz dwutlenku siarki. Stosowane są też jako reduktory, do wyrobu farb i litoponów, w ceramice.

Siarczek sodu
Na2S

• znalazÅ‚ zastosowanie w garbarstwie oraz hutnictwie;
• sÅ‚uży do produkcji barwników, a także jedwabiu wiskozowego;
• jest to Å›rodek owadobójczy i depilator.




Siarczek potasu
K2S

• jest to odczynnik używany w analizie chemicznej.



Siarczek amonu
(NH4)2S

• sÅ‚uży do barwienia brÄ…zów;
• stosowany w przemyÅ›le włókienniczym oraz w analizie chemicznej.

Siarczek wapnia
CaS

• jest czÄ™sto stosowany do zwalczania szkodników;
• znalazÅ‚ zastosowanie jako depilator;
• stosowany jest w garbarstwie;
• sÅ‚uży do wyrobu cieczy kalifornijskiej i farb Å›wiecowych.

Siarczek srebra
Ag2S

• stosowany do wyrobu filtrów optycznych;
• znalazÅ‚ zastosowanie w grawerstwie oraz w produkcji alarmowej aparatury przeciwpożarowej.


CHLORKI:

Są substancjami krystalicznymi, z wyjątkiem chlorków niektórych metali ciężkich ( np.AgCl ) rozpuszczonych w wodzie. W stanie stopionym lub w roztworze przewodzą prąd elektryczny. Niektóre występują w przyrodzie tworząc złoża np. sodowy NaCl i potasowy KCl. Duże ilości rozpuszczone są w wodzie morskiej ( np. magnezowy i sodowy ). Do najważniejszych należą oprócz NaCl i KCl również chlorki amonu, antymonu, cynku, cyny, rtęci, srebra, wapnia, żelaza; inny charakter i właściwości wykazują chlorki niemetali np.: fosforu, siarki, czterochlorek węgla, krzemu ( są to ciała stałe lub ciecze ni wykazujące budowy jonowej ).

Chlorek sodu
NaCl

• jest używana bardzo czÄ™sto w kuchni, np. do przyprawiania potraw i konserwowanie żywnoÅ›ci, stÄ…d nazwa - sól kuchenna;
• w zimie używa siÄ™ jej do posypywanie jezdni w celu unikniÄ™cia oblodzenia, ponieważ dodanie soli do wody powoduje obniżenie jej temperatury krzepniÄ™cia;
• zastosowanie znajduje również w przemyÅ›le garbarskim i szklarskim;
jako substrat do otrzymywania innych związków sodu;
• kÄ…piel w morzu może mieć dziaÅ‚anie lecznicze, w przypadku dużego stężenia soli w wodzie morskiej;
• jest ona potrzebna do życia - każdy czÅ‚owiek potrzebuje jej 5 gr. dziennie (kromka chleba), jednak nadmierne stosowanie prowadzi do chorób nerek.



Chlorek żelaza (III)
FeCl3

• w hutnictwie do przerobu ród miedziowych i srebrowych;
• jako zaprawa w farbiarstwie;
• jako Å‚agodny Å›rodek utleniajÅ¡cy w przemyÅ›le oraz jako Å›rodek kondensacyjny przy chlorowaniu;
• do tamowania krwi w lecznictwie;
• oczyszczania wód Å›ciekowych;
• wyrób bÅ‚Ä™kitu berliÅ„skiego.


Chlorek amonu
NH4Cl

• stosowany jest do produkcji nawozów sztucznych;
• sÅ‚uży do oczyszczania metali przed lutowaniem;
• procesy cynowania i cynkowania;
• produkcja proszków do prania;
• farbiarstwo oraz lecznictwo;
• jest również elektrolitem w bateriach.


Chlorek magnezu
MgCl2

• nasycony roztwór MgCl2 zmieszany z MgO daje cement Sorela, który jest stosowany do produkcji materiałów izolacyjnych;
• sÅ‚uży do przyżadzania mieszanin mrożących;
• napaja siÄ™ nim drzewa i tkaniny, w celu zmniejszenia ich palnoÅ›ci;
• używa siÄ™ go do konserwacji progów kolejowych oraz do karbonizowania weÅ‚ny.


Chlorek miedzi (II)
CuCl2

• sÅ‚uży do produkcji barwników - farby zwanej zieleniÄ… brunÅ›wickÄ…




SIARCZANY:


Siarczany (VI)

Siarczan (VI) glinu
Al2(SO4)3

• znalazÅ‚ zastosowanie w przemyÅ›le farbiarskim;
• jest stosowany w garbarstwie, w papiernictwie, w kosmetyce oraz w czyszczalniach Å›cieków;
• sÅ‚uży do syntezy innych zwiÄ…zków glinu.

Siarczan (VI) sodu
Na2SO4

• sÅ‚uży do produkcji szkÅ‚a, papieru, farb, Å›rodków piorÄ…cych, szkÅ‚a wodnego, celulozy siarczanowej, siarczku sodu;
• jest stosowany do otrzymywania ultramaryny.

Siarczan (VI) miedzi (II)
CuSO4

• używa siÄ™ go do farbowania i drukowania;
• jako Å›rodek do konserwacji drewna;
• do farbowania żelaza;
• do wykrywania wody w alkoholu (bezwodny reaguje z wodÄ… i zabarwia roztwór na niebiesko).

Siarczan (VI) potasu
K2SO4
• jest to nawóz sztuczny;
• stosowany do produkcji szkÅ‚a i aÅ‚unu.

Siarczan (VI) manganu (IV)
Mn(SO4)2

• używa siÄ™ go w postaci roztworu do utleniania zwiÄ…zków organicznych

Siarczan (VI) amonu
(NH4)2SO4

• jest to nawóz mineralny;
• znalazÅ‚ zastosowanie w przemyÅ›le farmaceutycznym;
• sÅ‚uży do otrzymywania innych soli amonu.



Bromki:


Bromek potasu
KBr

• stosowane w procesach fotograficznych jako substancja hamujÄ…ca zadymienie, dodawane do wywoÅ‚ywaczy oraz emulsji Å›wiatÅ‚oczuÅ‚ych.
• znalazÅ‚ zastosowanie w lecznictwie jako Å›rodek uspokajajÄ…cy oraz w litografii i rytownictwie;
• monokrysztaÅ‚y znajdujÄ… zastosowanie w spektroskopii w zakresie podczerwieni.



Bromek srebra (I)
AgBr

• wykorzystywany jako główny skÅ‚adnik emulsji Å›wiatÅ‚oczuÅ‚ej bromosrebrowych materiałów fotograficznych;
• sÅ‚uży do wyrobu klisz.

Bromek sodu
NaBr

• stosowany w lecznictwie jako Å›rodek uspokajajÄ…cy.

Jodki:

Jodek potasu
KI

• używany jest w syntezach organicznych;
• w lecznictwie oraz w analizie chemicznej;
• jego nie wielkie iloÅ›ci dodaje siÄ™ do soli kuchennej - stÄ…d tzw. sól jodowana.


Borany

Diboran miedzi (II)
CuB2O4

• wyrabia siÄ™ z niego niebieskie igÅ‚y o twardoÅ›ci korundy;
• jest głównym skÅ‚adnikiem farby zwanej zieleniom borowÄ….




Chlorany (V):

Chloran (V) potasu
KClO3

• stosowany jest do wyrobu zapaÅ‚ek oraz niektórych materiałów wybuchowych i pirotechnicznych;
• do bielenia papieru;
• znalazÅ‚ również zastosowanie w lecznictwie.