Makroelementy

Ogólna, encyklopedyczna definicja makroelemtów brzmi, są one pierwiastkami niezbędnymi do prawidłowego rozwoju organizmu. Trudno się z tym nie zgodzić ale czy to wystarczająca wiedza w tym zakresie? Oczywiście, ze nie! O makroskładnikach powinniśmy wiedzieć o wiele więcej!! Nie tyko z obowiązującego programu nauczania, ale także na wzgląd na nasze zdrowie.
PO PIERWSZE CZYM ONE WOGOLE SĄ?
Do najważniejszych należą: węgiel wodór tlen, azot, fosfor, siarka, potas, wapń, magnez, i sód. Na pewno te nawy nie są dla was całkowicie obce, lecz rzadko kto wiedział iż możemy je wszystkie znaleźć w organizmach i to nie tylko ludzkich! Najpierw przeanalizuje ich wpływ na człowieka. Możemy zadać pytanie jak te pierwiastki są dostarczane do naszych ciał. Otóż odpowiedz jest bardzo prosta – przez pokarm! Składniki pokarmowe przyjmujemy niemal wyłącznie z pożywieniem – organizm człowieka nie ma możliwości ich wytwarzania. Jeśli w naszej diecie zabraknie jakiegoś pierwiastka to prędzej czy później wystąpią objawy jego niedoboru – pogorszenie samopoczucia, rozmaite dolegliwości , choroby, a w skrajnych przypadkach śmierć!!!! W tym miejscu samo nasuwa się stwierdzenie o racjonalnym odżywianiu, ale zanim się dowiemy co i jakich ilościach powinniśmy spożywać; skupmy się na tym co wnoszą makroelementy i czym grozi ich bark... a wiec pierwszy z pierwiastków:
WAPŃ
W organizmie człowieka jest go około 1 kg. Wapń odpowiada za procesy krzepnięcia krwi oraz prawidłowe działanie układu nerwowego i mięśniowego -w tym za pracę serca. Prawie 99 proc. wapnia znajduje się w zębach i kościach. Jego niedobór prowadzi do rozmiękania kości, próchnicy zębów i krzywicy a u ludzi starszych (szczególnie u kobiet) ostopeoroza.
Niedobór tego pierwiastka można uzupełnić, wprowadzając do diety większe ilości mleka i przetworów mlecznych. Znaczne ilości wapnia zawiera m. in. szpinak, buraki, i rabarbar. Wchłanianie tego pierwiastka ułatwia nam wit. D. Niestety okrutne statystyki pokazują, ze ponad polowa Polaków nie spożywa odpowiedniej dziennej ilości wapnia.
FOSFOR:
Około 80 proc. fosforu znajduje się w kościach, zębach, mięśniach i mózgu, ale praktycznie nie ma komórki w ludzkim organizmie, która nie zawierałaby tego pierwiastka. Przypadki niedobory są co prawda rzadkie, ale sama dieta bogata tylko w fosfor nie wystarczy do jego prawidłowego wykorzystania niezbędny jest wapń.
POTAS I SÓD:
Pierwiastki te zawiadują gospodarką wodną organizmu -sód zatrzymuje wodę, zaś potas zwiększa jej wydalanie -poza tym wpływają one na równowagę kwasowozasadową i utrzymują właściwe ciśnienie osmotyczne. Potas występuje powszechnie w większości produktów spożywczych, w roślinach strączkowych, orzechach, warzywach i owocach, zaś sód zwłaszcza w żółtym serze, drobiu, rybach, pieczywie i oczywiście w soli kuchennej. Dzienne zapotrzebowanie na sód wynosi około 10 –15 g, przy dużym wysiłku do 20 g. Przekroczenie Dopuszczalnej zawartości sodu może wywołać nadciśnienie tętnicze.
ŻELAZO
Niezbędne jest do budowy krwinek czerwonych -hemoglobina, barwnika mięśni -mioglobina, do wytwarzania niektórych enzymów, oraz do transportu tlenu w organizmie, jak też i oddychania komórkowego. Organizm gromadzi jego zapasy w wątrobie, nerkach, śledzionie i szpiku. Dzienne zapotrzebowanie to 15 mg żelaza. Dobrym jego źródłem są żółtka jaj, wątroba, mięso, płucka, cynadry oraz kaszanka, czarny salceson i czernina. Również ciemne pieczywo, grube kasze, nasiona roślin strączkowych, warzywa i owoce to cenne źródła tego pierwiastka. Witamina C ułatwia wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego, natomiast produkty mleczne (a konkretnie kazeina) utrudniają.
MAGNEZ
Jest go w ciele człowieka około 25 gramów. Wchodzi on w skład kości zębów i mięśni. Wpływa na przemiany węglowodanów, wapnia, fosforu, potasu i witaminy C, syntezę białek ustrojowych oraz na czynność układu nerwowego i mięśniowego. Jest antagonistą wapnia. Dorosły potrzebuje od 250 do 350 mg magnezu. Głównym jego źródłem w naszym pożywieniu są rośliny strączkowe, grubo mielone produkty zbożowe, warzywa zielone, podroby, orzechy, morele, figi, banany oraz kakao. Jego niedobór może powodować zaburzenia rytmu serca, migreny, zwiększa u kobiet dolegliwości związane z napięciem przedmiesiączkowym ryzyko wystąpienia miażdżycy białaczki limfatycznej i zawału serca. Nadmiar magnezu wywołuje biegunkę.

Wnioski są proste: musimy jeść to co nam potrzeba i ile potrzeba!! Brzmi jasno ale nie zawsze stosujemy się do ego prostego stwierdzenia (niestety). Fałszywe jest myślenie ze nadmiar witamin czy makroskładników nie zaszkodzi! Pokarm który konsumujemy zawiera składniki, spełniające zróżnicowane funkcje w obrębie organizmu. Kłopot z zaplanowaniem odpowiedniej diety polega na tym ze chociaż można określić ogólny jej zarys zawsze trzeba ja dopasować do indywidualnych potrzeb. Wiek, tryb życia, a nawet takie czynniki jak klimat mogą wpłynąć na rodzaj i ilość składników odżywczych potrzebnym człowiekowi w danym czasie. Przykładem mogą być Eskimosi, którzy ze względu na klimat w którym żyją stosują wyskotłuszczową dietę, co zapewnia im izolacje przed zimnem.
PRAWIDLOWA DIETA:
Nieracjonalne żywienie to błędy, których możemy uniknąć i stać się przez to zdrowsi, a pewnie tez zgrabniejsi i młodsi ;D Kto by nie chciał czuć się o 10kg młodziej (chudziej) lub czuć się tak jak za młodych lat? Jak tego dokonać?? Błędy dietetyczne mogą być jakościowe jak i ilościowe. Mówiąc inaczej – częściej jemy zbyt dużo i źle dobrane posiłki. Doświadczenie uczy ze to co najprostsze i zgodne z naturą jest najlepsze. To co powinniśmy jeść można określić jako
· świeże
· naturalne
· urozmaicone
· nie przetworzone
Dzięki odpowiedniemu odżywianiu możemy wpływać na zdrowie dostarczając organizmowi pokarmy bogate w tak zwane antyoksydanty, czyli substancje broniące nas przed wolnymi rodnikami uznawanymi za przyczynę wielu chorób a także samego procesu starzenia organizmu. Poza jakością istotna jest ilość pozywania. I tu ujawniają się nasze kolejne błędy, gdy najczęściej mamy tendencje do przejadania się i związku z tym do gromadzenia niepotrzebnych kilogramów.
Otyłość jest czynnikiem sprzyjającym ujawnieniu się i nasileniu wielu chorób. Należy tu choćby wymienić choroby narządu ruchu, układu krążenia, a także nowotwory i udary mózgu. Utrzymanie odpowiedniej wagi ciała jest bardzo ważnym elementem profilaktyki zdrowotnej, a nie tylko kwestia mody czy estetyki. To co powinniśmy jeść nazywamy dieta podstawowa. Proponowana przez nas dieta podstawowa powinna nam towarzyszyć przez cale życie, bo dzięki niej będziemy czuli się lepiej i unikniemy wielu groźnych chorób. Modyfikacje tej diety dotyczą pewnych schorzeń, kiedy niektóre grupy produktów żywnościowych powinny być ograniczane.
DIETA PODSTAWOWOA POWINNA SIĘ SKLADAC Z:
30% tłuszczu – pochodzącego głownie z ryb, tranu, drobiu i oliwy z oliwek
55% złożonych węglowodanów – z całych ziaren zbóż warzyw i roślin strączkowych
15% białek – głównie pochodzenia roślinnego z soczewicy, fasoli i grochu.
8 – 10 szklanek wody

Mniej więcej można się już zorientować po co człowiekowi makroskładniki, ale dlaczego one są potrzebne rośliną? Otóż od zawsze wiemy iż, np. kwiaty to organizmy żywe. One tez rosną i rozwijaj się. A wiec..
AZOT
jest uznawany za najważniejszy makroskładnik plonotwórczy. Niedobór azotu powoduje nie tylko spadek plonu, ale i zahamowanie wzrostu i rozwoju rośliny Wizualnym objawem niedostatku azotu jest jasnozielony kolor liści i łodyg oraz wątły pokrój roślin W skrajnych przypadkach niedostatku tego pierwiastka liście roślin żółkną, a ich słabo wykształcone owoce przedwcześnie dojrzewają Niemniej niebezpieczny od niedoboru jest również nadmiar tego makroskładnika Rośliny nawożone azotem maja ciemnozielony kolor i wytwarzają bardzo duże i liczne liście, grube łodygi, jednak ich owoce są nieliczne i słabo wykształcone
FOSFOR
Podobnie jak azot, bierze udział we wszystkich procesach życiowych zachodzących w roślinie, jest on niezbędny do prawidłowego przebiegu fotosyntezy, oddychania, przemiany materii, a szczególnie przy powstawaniu białek i substancji zapasowych jego niedobór powoduje poważne zakłócenia w podstawowych funkcjach życiowych roślin, czego wynikiem jest osłabienie rozwoju i funkcjonowania poszczególnych organów, a zwłaszcza systemu korzeniowego.
POTAS
Jedna z podstawowych funkcji jest regulowanie gospodarki wodnej roślin (pobierania wody, transpiracji). Dobre zaopatrzenie w ten składnik ułatwia wiec roślinom przetrwanie okresów suszy, zapobiega ich więdnięciu i przedwczesnemu zasychaniu. Ponadto potas poprawia zdrowotność roślin i zwiększa mrozoodporność gatunków wieloletnich (drzewa i krzewy, byliny). Owoce roślin dobrze odżywionych potasem są słodsze i aromatyczniejsze, bardziej wybarwione oraz lepiej się przechowują. Podobnie reagują rośliny ozdobne. Optymalne dawki tego składnika zwiększają liczbę, wielkość oraz barwę kwiatów
MAGNEZ
Jest niezbędnym elementem składowym chlorofilu, zielonego barwnika odpowiedzialnego za fotosyntezę, jego niedobór wywołuje wiec poważne zakłócenia w tym procesie, co jest powodem pogorszenia wzrostu, rozwoju oraz plonowania roślin. Typowym objawem niewłaściwego zaopatrzenia roślin w ten składnik są żółte, nieregularne plamy pojawiające się na blaszce liściowej, przy czym nerwy liścia pozostają zielone.
WAPŃ
w życiu roślin spełnia podwójna role. jest on niezbędnym składnikiem pokarmowym, a ponadto odpowiada za właściwy odczyn gleby. Reguluje pobieranie innych składników pokarmowych, wzmacnia odporność roślin na czynniki chorobowe a także stanowi element budulcowy (składnik ściany komórkowej)
SIARKA
Pobierana przez rośliny jest niezbędnym elementem składowym białek, witamin oraz innych substancji. Największe ilości siarki pobierają rośliny należące do rodziny krzyżowych (np. kapusta, kalafior) oraz motylkowych (np. fasola, bób).

Podobna sprawa ma się ze zwierzętami pierwiastki budują ich kości, odpowiadaj za funkcjonowanie poszczególnych elementów organizmu. One podobnie tak jak i my czerpią pierwiastki poprzez pobieranie pokarmu. No to na tyle, o makroelementach. Mam nadzieje ze się dużo dowiedzieliście z naszego referatu. Zostawimy was teraz sam na sam z MIKROSKLADNIKAMI.