Udowodnij na przykÅ‚adach z twórczoÅ›ci I. Krasickiego, że „i Å›miech niekiedy może być naukÄ…”.
Ignacy Krasicki byÅ‚ najwiÄ™kszym poetÄ… polskim okresu oÅ›wiecenia. UrodziÅ‚ siÄ™ trzeciego lutego 1735 roku w Dubiecku na Sanem. PochodziÅ‚ z zubożaÅ‚ej rodziny szlacheckiej. UczyÅ‚ siÄ™ w szkole jezuickiej w Lwowie, seminarium misjonarzy w Warszawie oraz na uniwersytecie w Rzymie. Po elekcji StanisÅ‚awa Augusta Poniatowskiego staÅ‚ siÄ™ jednym z najbliższych współpracowników królewskich. Krasicki byÅ‚ również współwydawcÄ… i twórcÄ… „Monitora”. W 1766 zostaÅ‚ biskupem warneÅ„skim. Razem z biskupstwem dostaÅ‚ także tytuÅ‚ książęcy. Po I rozbiorze polski znalazÅ‚ siÄ™ na terenie Niemiec, jednak utrzymywaÅ‚ kontakt z polskÄ…. NapisaÅ‚ „MyszeidÄ™”, pierwszÄ… polskÄ… powieść „Przypadki MikoÅ‚aja doÅ›wiadczyÅ„skiego”, „MonachomachiÄ™”, „Bajki i PrzypowieÅ›ci” oraz „Satyry”. ZmarÅ‚ w Berlinie w 1801 roku.WiÄ™kszość dzieÅ‚ tego wielkiego poety to dzieÅ‚a moralizatorskie, pokazujÄ…ce i piÄ™tnujÄ…ce wady spoÅ‚eczeÅ„stwa. PrzykÅ‚adem może być „Monochomachia”, w której jest zawarty opis miasta w którym:
„ByÅ‚o trzy karczmy, bram cztery uÅ‚omki,
Klasztorów dziewięć i gdzieniegdzie domki”.
Już ten opis pokazujÄ™, że coÅ› w tym mieÅ›cie jest nie tak. Dalsze opisy pokazujÄ… życie w klasztorach. Pokazana jest ogólna rozpusta i gÅ‚upota mnichów. Utwór opisuje wydarzenia w klasztorach po tym jak przeleciaÅ‚a „wiedźma niezgody” i dominikanie wyzwali karmelitów na dysputÄ™, w której strona przegrana miaÅ‚a ponieść „najwyższÄ… możliwÄ… karÄ™” czyli sÅ‚awienie swoich pogromców. Gdy już dysputa siÄ™ rozpoczęła to z powodu braku argumentów obu stron
„LecÄ… sandaÅ‚y i trepki, i pasy,
Wrzawa powszechna przeraża i gÅ‚uszy”
CaÅ‚a „dysputa” siÄ™ koÅ„czy pomyÅ›lnie wniesieniem sÅ‚awnego pucharu peÅ‚nego alkoholem i zgodÄ…. „Monochomachia” jak widać jest krytykÄ… zakonów w których misi nie zawsze speÅ‚niajÄ… to co przyrzekli w Å›lubach zakonnych. Utwór ten zostaÅ‚ wydany anonimowo w 1778 roku, ponieważ książę biskup obawiaÅ‚ siÄ™ krytyki wycelowanej w jego stronÄ™, jednak szybko siÄ™ domyÅ›lono, że napisaÅ‚ jÄ… Krasicki. Nie byÅ‚ to jedyny utwór Krasickiego napisany dla pogardy negatywnych cech spoÅ‚eczeÅ„stwa. Takimi utworami byÅ‚y także satyry, a zwÅ‚aszcza satyry „Do króla”, „Åšwiat zepsuty”, „PijaÅ„stwo”.
Satyra „Do króla” jest nietypowÄ… satyrÄ…, gdyż jest w niej krytykowana postać króla, mimo iż satyry nie sÄ… kierowane bezpoÅ›rednio do osób lecz piÄ™tnujÄ… wady spoÅ‚eczne. Jest to jednak pozorne krytykowanie króla, gdyż odnosi siÄ™ ona do szlachty która przez przytaczanie bezsensownych zarzutów królowi okazuje swojÄ… gÅ‚upotÄ™, oraz ograniczenie. Sarmaci jako wady króla wymieniajÄ… jego pochodzenia, ponieważ StanisÅ‚aw August byÅ‚ szlachcicem i nie pochodziÅ‚ z królewskiego rodu, oraz to że jest Polakiem, ponieważ ostatni królowie byli obcego pochodzenia. KolejnÄ… „wadÄ…” króla jest jego mÅ‚ody wiek. Ostatnimi zarzutami sÄ… Å‚agodność dla poddanych oraz jego wyksztaÅ‚cenie. Jak widać te wszystkie argumenty sÄ… Å›mieszne i raczej nie majÄ… nic wspólnego z wadami króla.
KolejnÄ… satyrÄ… krytykujÄ…cÄ… wady szlachty jest satyra „PijaÅ„stwo”. Jest ona napisana w formie dialogu pomiÄ™dzy dwoma szlachcicami. Jeden z szlachciców poprzedniego dnia nadużyÅ‚ alkoholu i mÄ™czy go okropny ból gÅ‚owy. Zaczyna opowiadać jak to siÄ™ staÅ‚o że jest w takim stanie. Opowiada jak poprzedniego dnia wstaÅ‚ ciężko chory ponieważ wczeÅ›niej upiÅ‚ siÄ™ z okazji imienin żony. Mówi o tym jak leczyÅ‚ chorobÄ™ alkoholem, oraz jak syto zakrapiany obiad zmieniÅ‚ siÄ™ w bójkÄ™. Po tym opowiadaniu drugi szlachcic prawi mu wykÅ‚ad o trzeźwoÅ›ci, oraz o tym jak wszystko można robić, ale bez przesady. Po wysÅ‚uchaniu tego wszystkiego pierwszy szlachcic stwierdza, że „NapijÄ™ siÄ™ wódki”. Jak widać jest to satyra krytykujÄ…ca sarmatów za ich rozpustny sposób życia. Krasicki tym utworem stara siÄ™ wskazać najwiÄ™ksze wady szlachty oraz trafić do sumienia szlachty i pokazać prawidÅ‚owy tryb życia.
KolejnÄ… satyrÄ… krytykujÄ…cÄ… spoÅ‚eczeÅ„stwo jest satyra „Åšwiat zepsuty” pokazuje ona różnice miÄ™dzy wspaniaÅ‚ym i szlachetnym życiem przodków oraz obecnym życiem spoÅ‚eczeÅ„stwa. Autor usiÅ‚uje znaleźć cechy wspólne pomiÄ™dzy dawnym prawym i cnotliwym życiem a dniem dzisiejszym. Autor przytacza także przykÅ‚ad Cesarstwa Rzymskiego, które przez anarchie i rozpustÄ™ obywateli przestaÅ‚o istnieć. Krasicki porównuje ojczyznÄ™ do okrÄ™tu w czasie burzy, lecz mimo sztormu ma jeszcze szansÄ™ ocaleć, gdy za ratowanie weźmie siÄ™ caÅ‚a zaÅ‚oga. Autor koÅ„czy stwierdzeniem:
„A choć bezpieczniej opuÅ›cić i pÅ‚ynąć,
PodÅ›ciwiej być w okrÄ™cie, ocaleć lub zginąć.”
Jak widać „i Å›miech może być naukÄ…”, ponieważ wszystkie utwory pokazujÄ… przez przedstawienie zabawnych wydarzeÅ„ ważne potrzeby kraju. Krasicki piszÄ…c te utwory chciaÅ‚ wyÅ›miać negatywne cechy ludzi i wskazać drogÄ™ do naprawienia tego stanu.